Üniversitemiz Önemli Bir Sempozyuma Ev Sahipliği Yaptı: Mehmet Genç Anısına Osmanlı Tarihi Sempozyumu

11 Ekim 2023, Çarşamba 370

Mehmet Genç hocamızın metodolojisi ve ilmi bakış açısı ile yoğrulan gayretli çalışmalarının hatırlanması hususunda bu sempozyum ayrı bir ehemmiyete sahiptir.

Artvin Çoruh Üniversitesi ve Türk Tarih Kurumu birlikteliğinde tertiplenen Mehmet Genç Anısına Osmanlı Tarihi Sempozyumu 13 Ekim 2023 Cuma günü kapanış oturumu ile tamamlandı. 


Açış Konuşmaları
Üniversitemiz Nihat Gökyiğit Kongre ve Kültür Merkezinde düzenlenen açılış programında Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Nuri Yavuz, Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen, Üniversitemiz Rektörü Prof. Dr. Mustafa Sıtkı Bilgin, Yükseköğretim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Karaman ve Artvin Vali Vekili Resul Yıldırım’ın açış konuşmalarına yer verildi.  

Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Nuri Yavuz


Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Nuri Yavuz programın açılışında yaptığı konuşmada tarihten bugüne birçok medeniyete ev sahipliği yapan Artvin’in adeta farklı kültürlerin harmanlandığı kültür mozaiği olduğuna dikkat çekti. Prof. Dr. Nuri Yavuz doğal güzellikleri bakımından ülkemizin en güzide kentlerinden biri olan Artvin’de böylesi bir sempozyumu gerçekleştirmekten mutluluk duyduklarını ifade etti. 
Osmanlı ve İktisat Tarihi üzerine çalışmaları ve Osmanlı Arşivi araştırmaları ile alanında ülkemizin yetiştirdiği nadide değerlerden biri olarak kabul gören Mehmet Genç Hoca’nın hayatı ve akademik çalışmaları hakkında bilgiler aktaran Prof. Dr. Yavuz, Mehmet Genç’in Osmanlı arşiv araştırmaları geçmişe ışık tutup geleceğe iz bırakmış bir değer olduğu dile getirdi. 

Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen


Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen ise “Mehmet Genç Hoca’mız Osmanlı iktisat tarihi alanında ülkemizin yetiştirdiği en müstesna isimlerdendir. Artvin Çoruh Üniversitesinin böylesi bir sempozyuma ev sahipliği yapması anlamlı ve önemlidir. 
Mehmet Genç Hoca’mızın hayatını ve çalışmalarına bir göz attığımızda bir meselesinin ve bir idealinin olduğunu görürüz. Kıymetli hocamız, ‘Biz kimiz? Medeniyetimizin kökleri nedir?’ sorularına cevap aramış ve akademik çalışmalarında Osmanlı tarihi üzerine yoğunlaşmıştır. Kendi tarihimizin öz kaynaklarını kendi bakış açımızla yorumlamamız gerektiğine vurgu yapmış ve genç tarihçilere ders olacak nitelikte eserler bırakmıştır. Aynı zamanda Osmanlı arşivi konusundaki detaycı çalışmaları onun ‘arşivcilerin piri’ olarak tanınmasına vesile olmuştur” dedi. 
Prof. Dr. Özgen programda aynı zamanda Türk Tarih Kurumunun çalışmaları ve kurum tarafından Sosyal Bilimler alanında eğitim gören öğrencilere yönelik hizmet ve burs imkânları hakkında bilgiler aktardı.

Artvin Çoruh Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Sıtkı Bilgin


Artvin Çoruh Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Sıtkı Bilgin de programda yaptığı değerlendirmede “Osmanlı tarihçilerini derinden etkileyen seçkin bir bilim insanı merhum Mehmet Genç Hoca’mızı anmak onun Osmanlı tarihi ve arşivleri üzerine çalışmalarına bir göz atmak için güzide bir ilim topluluğu ile bir araya geldik. Bu vesileyle Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen hocamıza ve sempozyumun düzenlenmesinde emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.” 
Mehmet Genç’in metodolojisi ve ilmi bakış açısı ile yoğrulan gayretli çalışmalarının hatırlanması hususunda bu etkinliğin ayrı bir ehemmiyete sahip olduğunun altını çizen Prof. Dr. Mustafa Sıtkı Bilgin konuşmasında özetle şu ifadelere yer verdi:
“Mehmet Genç hocamız Osmanlı İmparatorluğu’nun iktisat ve sosyal tarihi alanında yaptığı ilmi çalışmalar ile şüphesiz tarihçiliğimizde yeni ufuklar açmış, Türk ve Osmanlı tarihçiliğinin küresel ölçekte bilinmesini sağlamış ve arkasından gelen her Osmanlı tarihçisini derinden etkilemiştir.
Mehmet Genç, vefatından çok kısa bir süre önce verdiği bir röportajda üniversiteleri başlıca iki fonksiyona sahip kurumlar olarak tanımlar. Bunlardan ilki mevcut bilgilerin alanını genişleterek yeni bilgi elde etmek yani araştırmalar yapmak, ikincisi ise oluşan bilgi stoğunun öğrencilere aktarılması bir diğer deyişle öğretim yapmaktır. Batı dışındaki üniversitelerin araştırma kısmına gerekli zamanı ayıramadığını bunun yerine Batı’da oluşan bilgi stoğunun tercümeler yoluyla transfer ederek öğrencilerine aktarmayı seçtiğini belirtir. Bu açıklama aslında Mehmet Genç’in neden elindeki kaynaklar ile doktora tezini bitirmek yerine uzun yıllar sürecek Osmanlı Arşiv serüvenine başladığını da göstermektedir. Onun için öncelik Batı’da oluşan bilgi stoğunun tercüme yoluyla transfer etmek değil, kapsamlı araştırmalar yoluyla Osmanlı iktisat tarihi üzerine evrensel bilgi üretmek ve bu bilgiyi Batı’da oluşan bilgi stoku ile karşılaştırmalı şekilde öğrencilerine aktarmaktır.  
Osmanlı arşivlerinde yaptığı detaylı araştırmalar sonucunda ortaya çıkardığı başlıca eseri olan “Osmanlı İmparatorluğu’nda Devlet ve Ekonomi” isimli kitabı bu çabanın ürünüdür. Mehmet Genç çalışmaları ile dünya tarihçiliğinde Osmanlı İmparatorluğu’na hak ettiği yerin verilmesini sağlamıştır. Ek olarak Mehmet Genç’in araştırmaya verdiği önem sonucunda ortaya çıkardığı yeni bilgi stoku, Batı’dan alınan bilgi stoğunun Türkiye’ye aktarım sürecini tersine çevirmiş, Türkiye’de uzun araştırmalar sonucunda ortaya çıkmış bilgi stoğunun Avrupa ve Amerika üniversiteleri başta olmak üzere birçok üniversitede Osmanlı iktisadi ve sosyal yapısının anlaşılması ve anlatılması için transfer edilmiştir.”

YÖK Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Karaman


Programın davetli konuşmacılarından YÖK Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Karaman da “Mehmet Genç Hoca’mız bu şehrin yetiştirdiği ender değerlerimizden biridir. Mehmet Genç Hoca’mız Osmanlı Tarihi üzerine çalışmalarının anlaşılması ve bu çalışmaların bilim dünyasında ve toplumda bıraktığı etkinin bilinmesi babında bu sempozyum ayrı bir ehemmiyet taşımaktadır.” diye konuştu.

 

Artvin Vali Vekili Resul Yıldırım


Artvin Vali Vekili Resul Yıldırım ise “Artvin’imizin yetiştirmiş olduğu büyük bir değer olan Mehmet Genç Hoca’mızı rahmetle anıyoruz. İktisat Tarihi derslerinde hocamızın ismi sık sık zikredilmektedir. Her ne kadar öğrencilik yıllarımızda Mehmet Genç Hoca’mızın kıymetini tam anlamamış olsak da böylesi bilimsel etkinliklerin sahip olduğumuz değerin tanınması, gençlere ve gelecek nesillere aktarılması hususunda önemli bir rol üstlenmektedir. Bu vesileyle bu programın düzenlenmesinde emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.
Konuşmaların akabinde “Mehmet Genç Anısına” temalı kısa film gösterimi yapıldı. 


Açılış Paneli
Üniversitemiz Rektörü Prof. Dr. Mustafa Sıtkı Bilgin başkanlığında gerçekleşen sempozyumun açılış paneline YÖK Yürütme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Arif Bilgin, Prof. Dr. Murat Çizakça, Prof. Dr. Gültekin Yıldız ve Prof. Dr. Abdülhamit Kırmızı konuşmacı olarak katıldı. Davetli konuşmacılara teşekkür belgeleri ve hediyeleri Üniversitemiz Rektörü Prof. Dr. Mustafa Sıtkı Bilgin tarafından takdim edildi. Panelin ardından katılımcılar Mehmet Genç Anısına Osmanlı Tarihi temalı sergiyi gezme imkânı buldu. 
Türkiye’de sosyal bilimler alanında bilhassa da Osmanlı İktisat Tarihi’nin gelişimi sahasında yetkin ve seçkin bir âlim olan Mehmet Genç Hoca'yı anmak, son dönem Osmanlı Tarihi sahasında yapılan çalışmaları ortaya koymak ve söz konusu çalışmaların bilimsel bir ortamda incelenmesini sağlamak maksadıyla tertiplenen sempozyum, Osmanlı Devleti’nin son dönemleri ile Cumhuriyetimizin kuruluş yıllarında edebiyattan sanata, politik gelişmelerden sosyo-kültürel yaşantıya kadar muhtelif alanlarda Artvin tarihine sistematik bir bakış fırsatı sunmaktadır. 
“Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne Göç ve Yasal Mevzuat Üzerine Değerlendirme”, “Mehmet Genç’in Osmanlı İktisadi Düzeni ile İlgili Tespitlerine Eleştirel Bir Yaklaşım”, “18-19. Yüzyıllarda Artvin’de Kurulan Vakıflar Üzerine Bir Değerlendirme”, “Artvin’deki Osmanlı Dönemi Sivil Mimarlık Örnekleri ve Mehmet Genç Kültür Evi”, “Kültür, Girişimcilik ve İktisadi Gelişme: Osmanlı Ekonomi Politiği”, “18. Yüzyılda Osmanlı Devleti’nde Maden Tedarikini Etkileyen Bazı Faktörler ve Bunlara İlişkin Alınan Tedbirler” gibi birçok konunun akademik düzlemde ele alındığı sempozyum aynı zamanda Üniversitemizin ve kentin tanıtımı noktasında da önemli bir role sahiptir.
Sempozyuma alanında uzman birçok akademisyen kıymetli bildirileri ile katkıda bulundu.

Sempozyumun kapanış oturumu 13 Ekim Cuma günü yapıldı. Rektörümüz Prof. Dr. Mustafa Sıtkı Bilgin'in de katıldığı oturumda sempozyumda ele alınan konuların genel bir özeti çıkarılırken sempozyum süreci hakkında istişarelere yer verildi.     

Sempozyum hakkında ayrıntılı bilgi almak için;
https://osmanlitarihisempozyumu.artvin.edu.tr/